Thera                                                                                                                                                      gender          home

Het project 'Thera' is een combinatie van korte verhalen en fotografie. Anne Lever schrijft de korte verhalen. 

In 2002 liet Anne mij een aantal korte teksten lezen. Ze beschrijven een fantasie/droom -wereld over het leven van een fictief persoon, Thera, als metafoor voor diverse vrouwelijke personen. De personages variëren van dakloze tot rijke zakenvrouw. De verhalen zijn bizar en absurdistisch, ze roepen gevoelens van verborgen verlangens en angsten op. Haar utopische wens om vrij en onbelast te zijn in haar (identiteits-) keuzes komt aan het licht. De verhalen spraken mij zeer aan en Anne stelde voor om deze teksten verder uit te werken en er foto’s bij te maken. Gezien Anne’s transgendere achtergrond een zeer intrigerend en persoonlijk project.

Een selectie uit de foto's van Thera wordt tentoongesteld in de Mekweg galerie in Amsterdam.In een serie van 5 grote, enkele kleinere foto's en een tekst wordt het verhaal van Thera zichtbaar. Het begint voorzichtig. Ondanks de allerminst bescheiden poses durft ze zich in de eerste fotosessies nog niet helemaal kenbaar te maken. Wel beeldt ze al snel zeer uiteenlopende types uit en speelt volop met cliché-beelden. Tijdens een weekend op een boerderij wordt dat anders. Open kijkt ze in de camera. De grote gebaren vallen weg. Alleen decor, attributen en houding verwijzen meer naar film of theater dan naar de werkelijkheid van alledag. In de periode daarna zoekt ze verder en geeft zich - soms letterlijk - bloot. Aan het einde van  haar zoektocht is er van een stereotiep of radicaal ideaalbeeld niets meer te bespeuren. Hoewel: in haar kwetsbaarheid is ze een vrouw met lef. 

April 2006

Werkzaam aan een overzichtstentoonstelling van het project Thera tot het borduren toe. Foto's van de afgelopen jaren worden samen met begeleidende teksten in mei en juni tentoongesteld in het Derlon Therater in Maastricht tijdens Planet gender. Zie www.PlanetGender.com.

April 2005

We hebben nog 1 x fotograferen te gaan en ik ben begonnen aan de volgende fase: een nieuwe laag aan de foto's toevoegen die de verlangens van Thera versterken.  Deze gevoelens van verlangen wil ik tastbaar maken en ben aan het experimenteren met het borduren over de foto heen. 

We combineren de mooie dingen uit de oude foto's in de nieuwe, zoals deze foto hiernaast is voorgekomen uit de foto 'naakt ontbijt' onder aan deze pagina. Het gaat nu veel meer om Thera, niet meer om de omgeving of het verhaal. Ben ook blij met de dubbele schaduw.

De laatste paar keren fotograferen levert mooie foto's op. Ik heb het gevoel nu Thera te kunnen fotograferen zoals ze wil zijn, 

verlangend.

Mei 2004

De visagie is afgevallen, te weinig budget. Misschien ook wel goed. Thera is tenslotte ook geen professional, juist niet. 

We hebben een keer uitgeprobeerd hoe het is om met een visagist te werken. En dat bevalt erg goed. Hoe meer we Thera onder lagen van visagie en voorop uitgekozen kleding stoppen, hoe duidelijker ze zichtbaar wordt. Dat in tegenstelling met de rest van mijn werk waarin ik alles zo puur mogelijk wil houden. Toch geloof ik nu ook via deze tegengestelde weg van meerdere lagen over elkaar heen tot een puurheid te kunnen komen. De kern gaat over verlangen, een werkelijk verlangen dat direct grenst aan het zijn. Door alle lagen heen zal dat verlangen het aandachtspunt zijn die in de foto's naar voren komen. Alle lagen die Thera bezit leiden daardoor niet tot een losmaken van een persoon maar juist tot het verbinden met één persoon. 

Het afgelopen jaar hebben we enkele keren foto’s gemaakt en de teksten verder uitgewerkt. Er zijn ondertussen heel wat gedachten over het project uitgewisseld en het idee is uitgegroeid tot een volwaardig projectplan. We zijn nu in overleg met een visagist die we in ons project willen betrekken om Thera nog beter uit te kunnen laten komen. De foto's moeten meer de diverse types naar voren laten komen. Hiervoor willen we kleding gaan huren. Om dit goed aan te pakken gaan we subsidie aanvragen.

December 2003

De combinatie van Anne's en mijn benaderingen fascineren mij. Tot voorheen leken ze mij tegenovergesteld te zijn maar ik zie nu dat ze elkaar perfect aanvullen en het project tot een diepgaand maken. Dit project daagt mij uit om nieuwe invalshoeken te kiezen en grenzen te verleggen. 

Het hele project wordt me steeds duidelijker. Het maken van deze fotoserie biedt mij de mogelijkheid om Thera als ware te ontdekken. Net zoals in mijn eigen werk zit in dit project een ontdekkingsproces verborgen, en dit wil ik graag verbeelden. Mijn (fotografisch) aandeel zal gaan over kijken, aandacht geven en verbinden, maar zal misschien niet zo direct aan de oppervlakte liggen als in mijn eigen werk. 

Dit project is complexer dan mijn eigen werk doordat Anne’s ideeën, die een belangrijk onderdeel uitmaken in het project, vaak loodrecht op mijn eigen ervaringen staan. Via haar ideeën over vrouwelijkheid, transgender, stereotypes, verlangens, onmacht, absurdisme en het theatrale zoek ik naar het universele, de eenvoud, het subtiele en het aan de realiteit gerelateerde. Terwijl Anne het personage van Thera verbeeldt in een scala van stereotypes, als het verlangen van een persoon om meerdere identiteiten te kunnen zijn, wil ik voorbij alle uiterlijke verschijningsvormen de nadruk leggen op de ene persoon Thera en wie zij is.

Terwijl Anne via Thera van innerlijk naar uiterlijk werkt, werk ik via uiterlijk naar innerlijk. 

We hebben voor het eerst een paar aaneengesloten dagen gewerkt. Prachtige locatie. In een omgebouwde stal die nu als woning dient.  We hadden allerlei ideeën op papier gezet maar de omgeving heeft zoveel te bieden dat we er meestal van af wijken. Het werkt erg goed om meer tijd te hebben. We fotograferen 3 dagen. Zo raak je beter op elkaar afgestemd en het werkt erg soepel. Hoe meer tijd we hebben hoe verder we er in kunnen duiken. Er komt ook een 2e persoon (ikzelf) in de foto's voor die het vrouwelijk lichaam benadrukt. 

Het werkt niet om Anne te fotograferen zoals zij op dat moment wil zijn. Langzaam groeien we naar een vorm van zeer intensive samenwerking waarbij we beiden verweven zijn in Thera.

Augustus 2003 

De afgelopen maanden heb ik flink geworsteld met dit project. Wat wil ik laten zien, en hoe? Ineens wist ik het, ik moet dit project anders aanpakken. Wat ik in al mijn werk wil laten zien is het pure, de mens of het object zelf. Waarom doe ik dat hier dan niet? Ik heb me zelf een jaar lang een bord voor m'n kop gehouden door een beeld te willen creëren in plaats van het beeld te ontmoeten. Ik wil Anne vragen haar te mogen fotograferen zoals zij op dat moment wil zijn. Ik ben alleen de gene die haar op foto vastlegt niet diegene die Thera creëert. dan kan ik de eigenheid van elk portret weer ontdekken. Opluchting. 

Augustus 2003

We zoeken naar een vorm van fotograferen. Pin-up serie. Niet de foto's die ik uiteindelijk wil, maar wel erg leuk om te doen. 

Experiment naar hoe het is om een stereotype uit te beelden. Een rol die alleen in fantasieën voorkomt. We willen de personages meer typematig maken, zoals ze ook in de teksten steeds meer naar voren komen. Dit versterkt het verlangen van Thera om diverse identiteitskeuzes voor handen te hebben. Maar is dit Thera?

Anne werkt ondertussen aan de teksten, we mailen heen en weer.

Maart 2003 

We hebben foto's gemaakt bij het Naardermeer. Heerlijk voorjaarsweer en veel wandelaars. Een rustig plekje was niet echt te vinden. Een maal aan het fotograferen liep het prima. Voor mij de opdracht om me aan mijn nieuwe indeling te houden. Het moet een serie worden waarin je een persoonlijk beeld van iemand krijgt, herkenbaar, intiem. Een serie die verwijst naar een verlangen, naar iets anders verwijzend. Ik denk dat verlangen een kern van het project is. 

We hebben nog geen duidelijk idee over hoe het hoofd van Thera er uit moet komen te zien. Het kapsel klopt nog niet en de make-up blijkt ook moeilijk. Wel veel geëxperimenteerd met kleding. Koffers vol met jurken, blouses, topjes, rokjes, panty's etc. De kleding is allemaal prima. 

nieuwe foto's gemaakt. Niets.

Ik heb moeite met het theatrale van de vorige keer en wil dit niet meer in de foto's verwerken. Veel foto's kloppen niet, het zijn niet de foto's zoals ik ze had willen maken. Ik wil geen voorstelling opvoeren en dat op foto vastleggen. Ik wil de tekst meer loslaten en ben meer geïnteresseerd in de persoon Thera, wie zij is, in plaats van wie zij wil zijn. Het hele idee blijft maar door mijn hoofd malen. Ik heb de teksten vele keren herlezen en uitgeplozen zodat er uit al die verhalen over verschillende types vrouwen uiteindelijk 1 persoon te voorschijn komt. De teksten leken eerst niet over 1 persoon te gaan maar Anne besluit ze aan te passen. De persoon blijkt voor mij iemand te zijn die weet wie ze zelf is maar dit niet aan haar omgeving durft of kan tonen. Voortaan wil ik juist deze persoon fotograferen en haar door haar angsten heen laten schemeren. 

Om de persoon te kunnen laten zien wil ik dat de foto's zo eerlijk mogelijk zijn. Het beeld moet aannemelijk zijn, de kijker moet er van overtuigd zijn dat de afgebeelde situatie zo in werkelijkheid heeft bestaan. 

Oktober 2002

Het theatrale van de vorige fotosessie zit me niet lekker. Het is zoeken naar een vorm om te fotograferen. Nieuwe serie portretten met fruit gestart. Thera toont fruit en lacht daarbij heel hard. Een spel met de vrouwelijke natuur. Het spreekt me al meer aan dan de vorige foto maar het klopt nog niet....

Anne is deze zomer een paar maanden weggeweest om te kunnen schrijven aan haar nieuwe roman. En ik heb nieuwe en aangepaste verhalen voor ons project ontvangen. De verhalen worden steeds absurdistischer. De foto's worden daarmee theatraler. We verbouwen hele locaties en alles wordt geregisseerd. Ik heb moeite met het theatrale, er ontstaat voor mij te veel afstand tot de foto. Er is geen binding meer, ik zie alleen een plaatje en geen Thera. Mijn werkelijkheidaspect waar ik zo van houd en in mijn werk nastreef raakt ondergesneeuwd. Anne heeft totaal geen moeite met het theatrale. Ik zal er nog eens een tijdje tegenaan kijken. 

Eind maart 2002 

Gezien Anne’s transgendere achtergrond wordt dit een zeer intrigerend en persoonlijk project. Zo langzamerhand krijgt Thera krijgt een gezicht. Het is een zoektocht naar Thera, stapje voor stapje zal ze dichterbij komen.

We beginnen aan het project na aanleiding van de teksten die Anne geschreven heeft. Het eerste verhaal gaat over een zakenvrouw. Anne speelt voor de foto’s de rol van Thera en (dus ook) de rollen van de vrouwen die in de teksten voorkomen. De tekst heb ik niet letterlijk willen illustreren maar ik heb geprobeerd de absurditeit die het verhaal bevat terug te laten komen in de foto's.  

terug naar begin van de pagina